Spis Treści

1. PLANimię Skąd wiemy, że Jezus to zmyślone imię?
2. Jakie są dowody dotyczące wymowy „sz” albo „s” w imieniu Jesu – Jeszu?
3. Jesu i szatan. Dlaczego zmienili imię Jesu, a zostawili szatan?
4. Czy imię Jesu występuje w Starym Przymierzu?

Walka trwa o prawdziwe imię Chrystusa, ale również o nasze dusze. O to, czy przyjmiemy prawdę biblijną, czy nie? Czy po pierwszej śmierci dostąpimy zaszczytu drugiego życia, czy nie?

To są ważne pytania, warto to wszystko zrozumieć. Zatrzymać się, przeczytać, zweryfikować swoje wierzenia. Kto tego nie zrobi, to wpadnie w kolejny PLAN…

Kłamstwa religijne są od tysięcy lat. Bóg nie chroni ludzkości przed kłamstwami, przed ślepotą, przez naiwnością.

Pamiętasz przecież Czytelniku. Przychodzi Chrystus ze Swoją misją, wybiera Swoich uczniów i uczy ich prawdziwej wiary. Uczniowie jej nie znali, chociaż byli Izraelitami, chodzili do świątyni, słuchali nauk religijnych. A gdy przyszedł Chrystus, to zrozumieli, że żyją w ślepocie.

Ta ślepota znowu ogarnęła cały świat…

Co wiemy o imieniu Chrystusa?

1 – W tym imieniu jest zbawienie, wybaczanie grzechów, ponowne zanurzenie w wodzie:

zbawienie — Dz 4:12
odpuszczenie grzechów — Łk 24:47
życie — J 20:31
życie eonowe — 1 J 5:13
stanie się dzieckiem Boga — J 1:12
usprawiedliwienie — 1 Kor 6:11
uświęcenie — 1 Kor 6:11
obmycie — 1 Kor 6:11
uzdrowienie i moc — Dz 3:6,16
autorytet nad demonami — Łk 10:17
modlitwa do Ojca przez imię Syna — J 14:13; 16:23
zgromadzenie uczniów — Mt 18:20
przykazanie wiary w imię Syna — 1 J 3:23.

2 – To imię na 100% nie brzmi: jezus.

3 – To imię dał Chrystusowi Bóg Ojciec. Dlatego nikt nie ma prawa go zmieniać. Ty Czytelniku możesz swoje imię zmienić, przekształcić – twoja sprawa. Jednak Bóg Ojciec nie dał prawa nikomu, na dowolne nazywanie Swojego Syna, dowolnymi nazwami imion.

4 – Zasada jest prosta. Jeżeli ostatni zapis imienia Chrystusa jest w grece, to taki zapis wymowy obowiązuje cały świat, czyli tak zapisujemy w danym języku, aby wymowa brzmiała: Jesu-Jeszu. W grece są odmiany imienia: Jesu-s, Jesu-n i Jesu. Jednak rdzeniem/formą jest Jesu, czyli jak odrzucimy odmianą grecką, to czystą formą imienia jest Jesu:

Ἰησοῦς — Iēsous — mianownik,
Ἰησοῦ — Iēsou — dopełniacz/celownik/wołacz,
Ἰησοῦν — Iēsoun — biernik.

5 – Pamiętajmy również, że mamy przykazanie wiary w imię Chrystusa:

„A to jest Jego przykazanie: abyśmy wierzyli w imię Jego Syna, Jesu/Jeszu Pomazańca, i miłowali jedni drugich, tak jak dał nam przykazanie” — 1 Jana 3:23.

I to jest wiedza bezdyskusyjna, bardzo łatwa do sprawdzenia dla dziecka, a co dopiero dla dorosłego.

Dylemat mamy tylko jeden: wymowa. Czy to imię brzmiało: Jesu – Jeszu – Jesiu?

A może wszystkie formy wymowy są prawidłowe?

Zobaczmy, co mówią źródła.

2. Jakie są dowody dotyczące wymowy „sz” albo „s” w imieniu Jesu – Jeszu?

Grecka wymowa jest dość łatwa. Jeżeli ktoś zobaczy zapis: Jesu – to raczej tak to przeczyta.

W hebrajskim mamy taki zapis: ישוע. Analizujemy tę literkę; שׁ. Ona jest decydująca. Masoreci wprowadzili znaki. Nad tą literką dodali kropkę. Jeżeli kropka jest po stronie prawej, czytamy tę literkę: „sz”- jeżeli kropka jest po lewej, czytamy literkę „s”. Problem polega na tym, że w I wieku nie było kropek, czyli apostołowie nie posługiwali się kropkami nad tą literką. Te kropki powstały kilkaset lat później.

2.1 Starożytny hebrajski — przed niewolą babilońską

Litera ש istniała na długo przed masoretami.

Nie miała jednak jeszcze późniejszych kropek rozróżniających:

שׁ = sz
שׂ = s

Wiemy, że w starożytnym hebrajskim istniał dźwięk podobny do naszego „sz”.

2.2 Septuaginta — od III wieku przed naszą erą

Żydowscy tłumacze przekładający Pisma na język grecki, oddawali imię zapisane po hebrajsku, jako יהושע / ישוע grecką formą należącą do rodziny: Ἰησοῦ

Czyli w grece otrzymujemy: Jesu

Grecki zapis posiada σ — s.

Greka nie posiadała jednak dokładnego odpowiednika hebrajskiego dźwięku „sz”. Dlatego greckie s mogło być również sposobem oddania sz.

2.3 Hebrajskie rękopisy okresu Drugiej Świątyni — II/I wiek przed naszą erą

W rękopisach z okresu poprzedzającego czasy Chrystusa nie stosowano jeszcze masoreckich kropek.

Imię zapisywano zasadniczo: ישוע

a nie późniejszą formą punktowaną z kropkami: יֵשׁוּעַ

W zapisie ישוע nie ma znaku, który pokazywałby jednoznacznie: s albo sz.

2.4 Żydowskie inskrypcje i ossuaria — I wiek przed naszą erą i I wiek naszej ery

Na żydowskich inskrypcjach z okresu bardzo bliskiego czasom Chrystusa występuje zapis: ישוע

Znane są również inskrypcje dwujęzyczne, gdzie semickiemu zapisowi ישוע odpowiada grecki zapis z literą σ — s.

To bardzo ważne świadectwo, ponieważ pochodzi z okresu zbliżonego do czasów Chrystusa.

Jednak również tutaj zapis ישוע nie ma jeszcze późniejszej kropki określającej wymowę s albo sz.

2.5 Nowe Przymierze — I wiek naszej ery

Grecki tekst Nowego Przymierza daje nam bezpośrednio formę: Ἰησοῦ

Czyli: Jesu

W greckim mamy jednoznaczny zapis s, ponieważ nie mieli zapisu w formie sz.

Dla języka greckiego forma Jesu jest bezpośrednio poświadczona. Jeżeli wierzymy w kierownictwo Boga, to wybranie języka greckiego do zapisu Nowego Przemierza nie było przypadkowe. Tę sprawę musiał zatwierdzić Bóg.

2.6 Stary syryjski — tradycja przedmasorecka

Syryjski należy do rodziny języków aramejskich.

W tradycji syryjskiej imię zapisano: ܝܫܘܥ

i rekonstruuje się je między innymi jako: Īšōʿ

Czyli występuje tutaj dźwięk š — sz.

Jest to ważne, ponieważ syryjska tradycja nie zależy od hebrajskich kropek masoreckich.

Jednocześnie trzeba pamiętać, że klasyczny syryjski jest innym dialektem aramejskim i nie jest bezpośrednim nagraniem wymowy z Galilei z I wieku.

Syryjska tradycja stanowi przedmasorecki argument za wymową z sz.

2.7 Masoreci — około VII–X wieku naszej ery

Dopiero wiele stuleci po Chrystusie pojawia się system, który zapisuje wymowę jednoznacznie: יֵשׁוּעַ

Tutaj kropka wskazuje: שׁ = sz

Masoreci (judaizm rabiniczny) nie stworzyli samej litery ש. Dodali system znaków, który miał zapisywać tradycyjną wymowę.

Nie możemy jednak automatycznie zakładać, że każdy szczegół wymowy zapisanej kilkaset lat później był identyczny z wymową z I wieku.

U masoretów wymowa z sz jest już jednoznaczna, ale świadectwo to pochodzi wiele stuleci po Chrystusie.

2.8 Secunda Orygenesa — około III wieku naszej ery

Orygenes przygotował wielokolumnowe zestawienie tekstu biblijnego zwane Hexaplą.

Druga kolumna, nazywana Secunda, nie była tłumaczeniem hebrajskiego na grecki.

Zapisywała hebrajską wymowę greckimi literami.

Powstała kilka stuleci przed masoretami i pozwala zobaczyć, jak hebrajski był zapisywany fonetycznie w okresie rzymskim.

Secunda pokazuje również ważną rzecz dla naszego badania.

Hebrajskie słowa zawierające: שׁ — sz mogły być zapisywane greckim: σ — s

To oznacza, że greckie s nie dowodzi automatycznie, że Hebrajczyk również wymawiał s.

Grecki alfabet mógł zapisywać hebrajskie sz literą σ — s.

2.9 Tradycja samarytańska — niezależna od masoretów

Samarytanie zachowali własną tradycję czytania hebrajskiego.

Nie pochodzi ona od masoretów tyberiadzkich.

W tradycji samarytańskiej litera: ש jest wymawiana jako: sz również w miejscach, w których późniejsza tradycja masorecka rozróżniała:

שׁ = sz
שׂ = s

Wymowa z sz nie opiera się wyłącznie na masoretach. Istnieje również tradycja samarytańska wspierająca sz.

2.10 Inne hebrajskie słowa pokazują zasadę: sz → greckie s

Kiedy starożytni Grecy zapisywali hebrajskie słowa zawierające: שׁ — sz używali często: σ — s.

Nie dlatego, że Hebrajczycy koniecznie wymawiali s, ale dlatego, że grecki system głosek nie posiadał dokładnego odpowiednika hebrajskiego sz.

Dlatego możliwy był mechanizm:

Jeszu → Jesu

czyli:

sz → s

przy przejściu z języka hebrajskiego do greki.

2.11 Dokumenty z Judei z okresu Bar Kochby — II wiek naszej ery

Z pustyni judzkiej zachowały się dokumenty z okresu powstania Bar Kochby, około 132–135 roku naszej ery.

Są napisane w kilku językach: hebrajskim, aramejskim, greckim i nabatejskim.

Materiał pochodzi z Judei zaledwie około stu lat po czasach Chrystusa.

Pokazuje, że hebrajski, aramejski i grecki funkcjonowały obok siebie, a imiona tych samych ludzi mogły być zapisywane różnymi alfabetami.

Jednak również te dokumenty nie dają jednoznacznego zapisu, który rozstrzygałby:

ישוע = Jesu

albo:

ישוע = Jeszu

w sposób całkowicie pewny pod względem dźwięku s / sz.

2.12 Hebrajski Mateusz

Istnieją zachowane hebrajskie wersje Ewangelii Mateusza, między innymi: Mateusz Shem-Tova, w których imię Chrystusa zapisane jest jako:

ישוע

Jest to interesujące świadectwo hebrajskiej tradycji, jednak pojawia się zasadniczy problem: zachowane rękopisy hebrajskiego Mateusza nie pochodzą z I wieku.

Shem-Tov włączył hebrajski tekst Mateusza do swojego dzieła Even Bohan w XIV wieku, natomiast zachowane rękopisy tej tradycji pochodzą zasadniczo z XV wieku i później.

Nie posiadamy więc hebrajskiego rękopisu Ewangelii Mateusza z czasów apostoła Mateusza ani z I wieku.

Dlatego nie możemy z całą pewnością powiedzieć, że zachowany hebrajski tekst Shem-Tova jest oryginalnym hebrajskim tekstem Mateusza z I wieku.

Co więcej, nawet zapis:

ישוע

bez późniejszych znaków masoreckich nadal nie rozstrzyga, czy litera: ש była w I wieku wymawiana jako: s czy: sz.

Nie istnieje tylko Shem-Tov. W historii zachowały się również inne hebrajskie tradycje Mateusza, przede wszystkim:

Shem-Tov — tekst związany z Even Bohan, XIV w.; zachowane rękopisy są XV–XVII-wieczne.
Münster — wydanie hebrajskiego Mateusza z 1537 r.
Du Tillet — hebrajski Mateusz opublikowany w 1555 r.
Quinquarboreus — rewizja/wariant tradycji Münster/Du Tillet z XVI w.

Podsumowanie chronologiczne:

III–II wiek przed naszą erą — greka: s — Jesu.
II/I wiek przed naszą erą — hebrajski: ישוע — zapis sam nie rozstrzyga s / sz.
I wiek naszej ery — hebrajski: ישוע — nadal brak punktacji rozstrzygającej s / sz.
I wiek naszej ery — grecki Nowy Testament: Ἰησοῦ → Jesu — jednoznaczne s.
I–II wiek naszej ery — inskrypcje i dokumenty z Judei: ישוע — zapis semicki nadal nie rozstrzyga s / sz, natomiast greckie odpowiedniki mają s.
II wiek naszej ery — dokumenty z okresu Bar Kochby: hebrajski, aramejski i grecki funkcjonują równolegle, ale brak zapisu, który jednoznacznie rozstrzygałby wymowę ישוע jako Jesu albo Jeszu.
III wiek naszej ery — Secunda Orygenesa: hebrajska wymowa zapisywana greckimi literami pokazuje, że hebrajskie sz mogło być oddawane greckim σ — s. Dlatego greckie s nie dowodzi automatycznie semickiego s.
Późniejsza tradycja syryjska: ܝܫܘܥ — wymowa – sz.
Tradycja samarytańska: niezależnie od masoretów zachowuje wymowę ש jako sz, co stanowi dodatkowy argument za starą wymową sz, ale nie jest bezpośrednim dowodem wymowy imienia Chrystusa w I wieku.
VII–X wiek — masoreci: יֵשׁוּעַ — jednoznacznie zapisane sz.
Dowód porównawczy z innych hebrajskich słów i imion: starożytna greka często oddawała hebrajskie sz jako s, dlatego przejście Jeszu → Jesu jest językowo możliwe.

Najważniejszy wniosek: grecka pisownia Jesu jest bezpośrednio poświadczona w Nowym Przymierzu (Nowy Testament). Hebrajskie ישוע z I wieku samo w sobie nie rozstrzyga wymowy: s / sz. Późniejsze tradycje częściej wspierają sz, ale nie mamy bezpośredniego zapisu z I wieku, który jednoznacznie rozstrzygałby wymowę imienia po hebrajsku.

Najstarszy hebrajski zapis imienia wygląda: ישוע

Nie zawiera on późniejszych kropek i sam w sobie nie rozstrzyga, czy w I wieku wymawiano s, czy sz.

Natomiast greckie świadectwo jest jednoznaczne, piszemy: Ἰησοῦ → Jesu

Za wymową sz przemawia późniejsza, ale przedmasorecka tradycja syryjska oraz następnie tradycja masorecka.

Dlatego możemy powiedzieć uczciwie:

Greka: zapis Jesu. Wymowa: Jesu – Jeszu.
Hebrajski I wieku: ישוע — dokładna wymowa „s” czy „sz” nie jest rozstrzygnięta przez sam zapis. Ogólnie przejęta forma: Jeszu.

Nie można więc na podstawie samego hebrajskiego zapisu z I wieku wykluczyć wymowy zbliżonej do Jesu. Jednocześnie późniejsze tradycje semickie mocno wspierają wymowę Jeszu.

I jeszcze takie przemyślenie. Możemy do tej dyskusji dodawać kolejne źródła. Ja wybrałem te powyższe.

Jednak kolejne źródła nie zmienią ogólnego wniosku. Nie wiemy tak naprawdę czy dane źródło jest prawdziwe czy fałszywe. Na sto procent nie wiemy, czy wymawiano: Jeszu czy Jesu. Wybór danej opcji to tylko kwestia przedstawienia i wyboru źródeł za daną opcją.

Niezaprzeczalnym faktem jest jednak to, że Bóg wybrał język grecki i przekazał ostatni zapis imienia: Ἰησοῦ – Jesu. To jest jedyna i prawdziwa forma zapisu imienia Chrystusa.

Zapis: Jeszu jest formą spolszczoną.

Zapis: jezus jest formą fikcyjną.

Na koniec zostawiłem sobie dość mocny argument…

Ogólnie w słownikach biblijnych znajdziemy informacje, że Jesu/Jeszu oznacza: JHWH zbawia.

Skąd bierze się znaczenie imienia Jeszu?

1. „JHWH zbawia”?

W słownikach biblijnych mamy znaczenie imienia Jeszu, jako JHWH zbawia.

Zobaczmy ciekawe szczegóły.

Jesu, syn Nuna, następca Mojżesza: został nazwany w Nowym Przymierzu tym samym imieniem, co Chrystus: Jesu.

W Liczb 13:16 występuje jako: יְהוֹשֻׁעַ — Jehoszua.

Natomiast w Nehemiasza 8:17 występuje w krótszej formie: יֵשׁוּעַ — Jeszu.

Czyli Biblia sama pokazuje przejście: Jehoszua → Jeszu.

W pełniejszej formie Jehoszua mamy w hebrajskim dwie nazwy: יהו — JHW, czyli element związany z imieniem Boga: יהוה — JHWH

oraz element związany z hebrajskim rdzeniem: י־ש־ע — j-sz-ʿktóry oznacza: ratować, wybawiać, zbawiać.

Stąd Jehoszua oznacza dokładnie: „JHW zbawia” albo: „JHW jest zbawieniem”.

Biblia nie podaje wprost zdania: „Jehoszua znaczy JHWH zbawia”. W tym imieniu nie ma pełnej formy: JHWH. Mamy: JHW.

2. Jeszu — imię pochodzi z rodziny słów oznaczających zbawianie

Czy Jeszu również oznacza: JHW zbawia? Zobaczmy.

Krótsza forma imienia to: יֵשׁוּעַ — Jeszu i takie imię nosił Chrystus.

W samej krótszej formie nie ma już: יהו — JHW.

Dlatego z samego słowa Jeszu nie można bezpośrednio odczytać: „JHWH zbawia”.

Możemy natomiast bardzo wyraźnie zobaczyć jego związek z hebrajską rodziną słów oznaczających ratowanie i zbawienie.

Podstawowy rdzeń to: י־ש־ע — j-sz-ʿ

I tutaj ważna jest wymowa.

W tradycyjnie zapisanej formie czasownika mamy:

יָשַׁע — jaszaʿ

czyli:

ratować, wybawiać, zbawiać.

Litera: שׁ jest tutaj wymawiana: SZ a nie: S.

To jest bardzo ważne dla wymowy imienia.

Z tego samego rdzenia pochodzi forma:

יוֹשִׁיעַ — josziaʿ czyli: „on zbawi”.

I ponownie mamy w wymowie: SZ

Mamy również rzeczownik: יְשׁוּעָה — jeszuʿa czyli: „zbawienie”.

I tutaj także występuje: שׁ = SZ

Dlatego rodzina wygląda tak:

יָשַׁע — jaszaʿ — zbawiać
יוֹשִׁיעַ — josziaʿ — on zbawi
יְשׁוּעָה — jeszuʿa — zbawienie
יֵשׁוּעַ — Jeszu — imię Chrystusa z tej samej rodziny

To właśnie jest ważny argument za wymową „Jeszu” z SZ.

Imię nie jest przypadkowo podobne do tych słów. Należy do tej samej hebrajskiej rodziny związanej ze zbawianiem i ratowaniem.

3. Mateusza 1:21 pokazuje ten sam związek

W Nowym Przymierzu czytamy:

„Urodzi Syna i nadasz Mu imię Jesu, ponieważ On zbawi Swój lud od ich grzechów” — Mateusza 1:21.

Grecki tekst ma: Ἰησοῦν … σώσει czyli: Jesu … On zbawi.

Natomiast na hebrajskim, związek jest jeszcze bardziej widoczny: ישוע … יושיע czyli: Jeszu… josziaʿ

Imię i czasownik „zbawi” należą do tej samej rodziny słownej.

Dlatego zdanie można znaczeniowo przedstawić:

„Nadasz Mu imię Jeszu, ponieważ On josziaʿ — zbawi — Swój lud”.

4. Jak łączy się to z greckim imieniem Jesu?

Najlepszym dowodem jest Jesu, syn Nuna.

Po hebrajsku występuje najpierw jako: יְהוֹשֻׁעַ — Jehoszua a później jako: יֵשׁוּעַ — Jeszu.

Natomiast Nowe Przymierze nazywa tego samego człowieka po grecku: Ἰησοῦ — Jesu — Dzieje 7:45. oraz: Ἰησοῦς — Hebrajczyków 4:8.

Otrzymujemy więc bardzo czytelny ciąg:

Jehoszua → Jeszu → Jesu.

Greka nie posiadała normalnego odpowiednika hebrajskiego dźwięku: SZ dlatego hebrajskie: Jeszu mogło zostać zapisane po grecku: Jesu

Czyli: SZ → S

Wniosek

Jehoszua – to z niej pochodzi tradycyjna interpretacja „JHWH zbawia” a dokładniej: JHW zbawia.

Jeszu należy do do hebrajskiej rodziny słów związanych ze zbawianiem, ratowaniem i wybawieniem.

Co szczególnie ważne, czasownik:

יָשַׁע — jaszaʿ — zbawiać

oraz forma:

יוֹשִׁיעַ — josziaʿ — on zbawi

są wymawiane z: SZ

Tak samo rodzina słowa:

יְשׁוּעָה — jeszuʿa — zbawienie

zachowuje dźwięk: SZ

Dlatego mamy mocny językowy argument, że hebrajska forma imienia należąca do tej samej rodziny brzmiała z „sz”: Jeszu a grecki tekst oddał ją jako: Ἰησοῦ — Jesu.

Greckie „s” w zapisie nie musi oznaczać hebrajskiego „s” w wymowie.

I właśnie dlatego Ἰησοῦ (Iēsou) może odpowiadać wymowie z „sz”.
Natomiast trzeba zachować jedną ważną rzecz: grecki zapis sam w sobie nie pozwala rozstrzygnąć, czy pierwszo-wieczne ישוע było wymawiane „Jesu” czy „Jeszu”.

Za formą „Jeszu” przemawia hebrajska tradycja językowa i związek imienia z rodziną słów ישע / יהושע / ישוע, w której występuje dźwięk š — „sz”.

Za formą „Jesu” przemawia natomiast grecki tekst Nowego Przymierza. Natchnieni autorzy zapisali imię przez σ — „s”, a nie przez osobny znak oddający hebrajskie „sz”.

Bóg mógł natchnąć daną osobę do wprowadzanie „sz” do alfabetu greckiego. Nie zrobił tego, dlatego mamy formę: Jesu.